Actualidade / Artigo Rafa Villar- Mália o acordo conseguido entre o Instituto da Língua Galega (ILG) os Departamentos das tres universidades galegas –acordo impulsado pola Asociación Sócio-Pedagóxica Galega (AS-PG) e avalado por un amplísimo número de persoas, organizacións e entidades comprometidas co noso idioma–, o pleno da Real Académia Galega decidiu por maioria, o pasádo sábado, dar-lle as costas a unha modificación da norma oficial do galego. Finalmente, na vontade dos académicos impuxeron-se as teses máis imobilistas, as vinculadas dunha ou outra maneira aos posicionamentos españolistas. Todos os indícios apontan a que a alongada e sinistra sombra do presidente da Xunta de Galiza Fraga Iribarne influíu decisivamente para impedir calquer cámbio nas normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. Neste sentido, cumpre tamén lembrar que este asunto foi tema de campaña nas recentes eleicións ao Parlamento galego, cando o alcalde da Coruña Francisco Vázquez e o seu acólito Méndez Romeu (número 1 do PSOE pola província da Coruña) –ambos ben coñecidos polo seu desprezo á língua deste país– manifestaron publicamente o seu rexeitamento a que se modificasen as normas oficiais do galego actualmente vixentes. Non hai dúbida, pois, de que o poder españolista actuante en Galiza foi quen de mover os seus peóns na Académia para abortar un proceso, o da revisión da normativa lingüística, que criara unhas expectativas sociais moi favorábeis en numerosos sectores da sociedade galega. Nen a máis que necesária –e incompleta– anovación da Académia que viña promovendo o actual presidente Francisco Fernández del Riego puido facer posíbel vencer o imobilismo que desde o franquismo vén caracterizando a esta entidade. Asi, é ben ter presente que, mesmo no período posfranquista, baixo a presidéncia de García-Sabell a Académia viviu unha etapa ben moura, escandalosamente virada ás demandas da sociedade galega e totalmente autista ante o estado da cultura e língua galegas, língua que debia impulsar e dignificar. A situación en que queda agora a Académia, tras esta ilóxica decisión, é cando menos absurda. A reafirmación na validez da norma oficial, sen modificacións posíbeis, é un acto feito contra a vontade de cámbio abandeirada polo Instituto da Língua Galega –auténtico redactor e co-asinante da actual normativa oficializada por Decreto do ano 1982– e mais os departamentos de galego das tres universidades, organismos onde se encontran a case totalidade dos mellores especialistas e profisionais con que conta a língua galega. Quer dicer, mentres a autoridade de facto vai por un lado –ILG e as tres universidades–, a autoridade legal –a Real Académia Galega (segundo a disposición adicional da Lei de Normalización Lingüística)– vai por outro. Desatino que só leva a pensar que a normativa do noso idioma é máis política que nunca, e xa que logo os critérios lingüístico-filolóxicos foron, máis unha vez, arrombados e botados ao caldeiro do lixo. Ao meu ver, a recente maioria absoluta de Fraga Iribarne e o PP en Galiza están na cerna de que a introdución de cámbios na normativa (unhas mínimas mudanzas respeito do actual texto) batese con tamaña resisténcia. A partir de agora, abren-se unha chea de interrogantes que non é doado ir respondendo. Por exemplo, cal vai ser a atitude do ILG desde este momento?, cal a dos departamentos de galego das tres universidades?, cal a de todos aqueles que preferiron renunciar á "normativa de mínimos" en prol do necesário consenso? Interrogantes, enfin, que só poden agoirar máis conflitividade a un idioma –mancado socialmente polo descenso na sua utilización e pola presión do español– que non pode adiar por máis tempo afrontar un proceso, real e profundo, de normalización lingüística. E para facer viábel este proceso, cómpre non esquecer que fan falta moitos, moitos esforzos (humanos, económicos, políticos, de ideas...). Por iso, non hai lugar para o desánimo. A Académia Galega segue a sua singradura á valga, lonxe das rotas dunha sociedade que non recoñece e, polo mesmo, que dificilmente a vai recoñecer a ela... E nós, ao noso. Nós, a loitarmos polo presente e o futuro do noso idioma. Polas mil primaveras máis de a nosa língua florecer en Galiza.
Entre os partidários do consenso normativo estiveron: Antón Santamarina e Francisco Fernández Rei, ambos profesores da Universidade de Santiago de Compostela e pesos pesados do Instituto da Língua Galega (ILG), entidade que viña sendo a autoridade de facto en matéria de norma do galego. Ademais de Santamarina e Fernández Rei, dá-se por seguro que se manifestou co seu voto en prol do acordo o escritor Xosé Luís Méndez Ferrín; presumibelmente, os tamén escritores Salvador García-Bodaño e Xohana Torres apoiarian esta tese. Outros dos posíbeis académicos favorábeis ao acordo poderia ser o escritor e presidente do Consello da Cultura Galega, Carlos Casares. Fronte a eles, unha pírrica maioria contrária ao acordo, liderada por Constantino García e Xesús Ferro Ruibal, máximos reitores do Centro de Investigacións en Humanidades "Ramón Piñeiro" e ambos moi próximos ao PP e ás directrices da Consellaria de Educación da Xunta de Galiza, da que precisamente depende o devandito ente. Cabo deles, a escritora Luz Pozo Garza, tamén vinculada ao dito Centro através da revista literária que dirixe 'Clave Orión'. Máis que posíbeis votos en contra do acordo foron os emitidos por Ramón Lourenzo, filólogo, e Xosé Luís Franco Grande, escritor e avogado. Asi mesmo, votarian en contra Olga Gallego, Francisco X. Río Barxa, Andrés Torres Queiruga e Xaime Illa Couto. Alén destes, é manifesto o voto contrário ás modificacións normativas de Xesus Alonso Montero, catedrático de literatura da Universidade de Santiago e significado defensor do bilingüismo para o noso país. Dá-se por segura a abstención do presidente da Académia, Francisco Fernández del Riego e a non emisión de voto do historiador Antonio Meixide. Do resto dos académicos non resulta doado estabelecer o signo do seu voto. O bibliotecário da Académia, Antonio Gil Merino, ou foi a segunda abstención ou votou en contra. O voto do historiador Xosé Ramón Barreiro –man direita do presidente Del Riego– ou foi favorábel ao acordo ou foi a segunda abstención. Outra grande incógnita é a do lingüista Manuel González González, membro do ILG e con evidentes vínculos con Constantino García e o Centro "Ramón Piñeiro". Os catro académicos que non participaron da xuntanza foron: o ex-presidente e ex-delegado do Governo Domingo García-Sabell, o escritor Xulio F. Ogando Vázquez, o arquitecto Andrés Fernández-Albalat e mais o bispo Araúxo Iglesias. En calquer caso, o aqui dito –no tocante a nomes de académicos en favor e en contra do acordo– é só unha suposición que é ben tomar con certa cautela, por moitos indícios que existan ao respeito. O real, o tristemente real, é a non aprobación do acordo por unha maioria simples de académicos. Só os inimigos do galego poden fregar as mans de contentes. Só eles.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ÚLTIMA REVISIÓN: 20/11/2001 |
