Actualidade / Artigo Entrevista a Gladys Marín (PCCh) Redacción-
– Vosté acaba de chegar de dous eventos de particular transcendéncia política e social para América Latina, e posibelmente para o mundo. Cais foron estes e en que consistiron basicamente? "Cheguei, si. O primeiro foi o Encontro dos Partidos Comunistas de América Latina e do Caribe e de Partidos Comunistas Europeos, que se realizou en Montevideo, a iniciativa da Fundación de Investigacións Marxistas do Partido Comunista de España e do Partido Comunista de Uruguai. Foi un encontro tremendamente importante, ao que asistiron primeiros secretários de Perú, Bolívia, Arxentina, Brasil, Chile, Paraguai, Ecuador. Pola situación política nos seus países, non puideron estar os secretários xerais de Colómbia e Venezuela. Asistiu José Ramón Balaguer, dirixinte do buró político do Partido Comunista de Cuba; o Secretário Xeral do Partido Comunista de España, Francisco Frutos, co Encargado de Relazóns Internacionais e quen preside o Instituto de Investigacións Marxistas; estivo Portugal e Grécia. O que é o importante desta reunión: primeiro, que temos unha ollada comun fronte ao que está a pasar no mundo, e esta mostra que esta etapa, a chamada globalización capitalista, non fai outra cousa que confirmar o que o marxismo hai moito nos sinalara: que a tendéncia do capital é á internacionalización, e esa é a vocación que fai que o capitalismo se converta –desde fai ben tempo– nun sistema mundial, que pasa por unha etapa despois superior que é a mundialización e hoxe en dia estamos na etapa da globalización. Sobre isto non houbo discusión, se era máis xusto falar de globalización ou mundialización; o que era máis atinado desde o ponto de vista das categorias económicas, políticas. A verdade é que cada cal pode ter unha forma de o dicer, porque aqui non se trata de uniformar os partidos comunistas, fóra os uniformes!, senón da ollada comun que temos sobre os fenómenos...". – Pero esa ollada comun, é só dos partidos comunistas? "É. A elaboración política que fan os partidos, neste caso os partidos comunistas, como parte dos movimentos marxistas, ten que ser nunha linguaxe que pase a ser comun para a xente. E topamos con que fronte a esta globalización neoliberal xurdiu un grande movimento mundial que se chamou Movimento contra a globalización capitalista. Non é o momento de que nos poñamos a discutir se é máis precisa esta denominación ou outra. O importante é entender o que queremos dicer: que a globalización é unha etapa cualitativamente diferente no desenvolvimento do capitalismo. E é-o, porque é categoria económica en canto se asimila e é continuación da mundialización; e é, sobretodo, un novo discurso ou proxecto político do capitalismo, porque se dá en todos os planos: uniforma, é globalizante; dá-se no plano da cultura, o social, o político. É un sistema totalitário, é unha ditadura capitalista, que pretende uniformar todo". – E a outra reunión, a de Porto Alegre? "Na miña intervención no painel de Porto Alegre, que xa foi o segundo evento, resumin as ideas que expuxen en Montevideo: 'Sobre globalización e socialismo'. E outro tema importante: en que momento nos estamos?, cal é a leitura que facemos do desenvolvimento do capitalismo actual?, canto variaron as clases hoxe en dia no mundo? Pero un grande tema en Montevideo foi o das alianzas. Necesitamos construir alianzas moi amplas para enfrentar a este capitalismo que conta cun grande arsenal de recursos, que ten crise pero tamén a capacidade de se repor. Entón, eu diria-che que a alianza ten que ser dada naturalmente no entendimento en moitos planos. Primeiro, unha alianza de revolucionários, entre os partidos comunistas, que temos un pensamento comun: marxista; que seguimos tendo como referéncia o pensamento de Lénine. E despois unha alianza que ten que ser de esquerda, ampla, onde haxa cabida para toda a xente que quere mudar o sistema. E unha terceira, con todos que hoxe están contra o sistema neoliberal, ainda que non propoñan o socialismo".
"Un terceiro asunto, que saíu tamén en Montevideo, é que temos que erguer a alternativa do socialismo. Que outra cousa hai fronte a este sistema capitalista que fracasa? Nós fixemos a distinción entre fracasar e estar derrotado: o capitalismo está fracasado, os problemas no mundo son cada vez piores: a discriminación, as diferenzas sociais, o planeta a piques de estoupar. Que alternativa ten o capitalismo? As terceiras vias xa fracasaron. No noso continente representaro-nas, entre outros, o chamado "Consenso de Bos Aires", ao que asistiu xente da socialdemocrácia europea, xente moi distinguida do noso continente, como o Presidente De la Rúa; Ricardo Lagos, que era candidato nese tempo, creo; Henrique Cardoso, actual presidente de Brasil; Vicente Fox e Lula. Ben, pero nesa terceira via formula-se un programa "democrático", cun verniz liberal progresista. Mira no que andan De la Rúa, Vicente Fox, Henrique Cardoso... e Lagos, aplicando as políticas máis puras e absolutas do neoliberalismo, non só pola via das privatizacións, senón coa apertura dos mercados financeiros. Pretendendo, Ricardo Lagos á cabeza co TLC, que nos sigamos anexionando á economia de EE.UU. Non hai terceiras vias, porque a terceira via é unha versión do neoliberalismo. Polo tanto –e que a pergunta a fagamos nos povos, nas prazas públicas, nos sindicatos–, que alternativa cabe senón o socialismo? O socialismo non é outra cousa que a expresión da democrácia, a democrácia absoluta, como un movimento permanente. Socialismo, como a liberdade de todos; como base, a liberdade individual, pero a liberdade de todos. E socialización dos meios de produción. Pero entendendo a socialización non como a pertenza ao Estado, senón como a participación dos traballadores, en todos os sectores produtivos. A participación directa na xestión, na planificación e tamén nas utilidades. Porque non se trata somente de que haxa unha área pública, non. Pode haber, e van coexistir por longo tempo, distintas áreas da economia: pública, privada, tamén capital estranxeiro, economia de cooperativas, municipalizadas. Pero onde o importante é a participación. E isto dicemo-lo con base en experiéncias pasadas, como o fracaso do socialismo en Europa do Leste. Que é o que determina ese derrubamento?: sobretodo, a non participación da xente. Pode-se alegar que houbo factores internacionais que conspiraban contra a existéncia da Unión Soviética, pero nunca a democrácia se pode deter. Nunca. Porque ésa é a diferenza do socialismo".
"Todos estes temas estiveron na reunión de Montevideo. E moi fortemente, a necesidade da coordenación. Porque se o mundo está globalizado, xa non caben as respostas nacionais. O factor internacional é un factor estratéxico nas loitas dos povos. O que ocorre en Arxentina ten que nos interesar tremendamente. En primeiro lugar, por solidariedade cos traballadores arxentinos; pero para estudar como ali a crise económica deu paso a tantos estouridos sociais, á incorporación doutras capas da povoación que van máis alá dos obreiros, os traballadores, os parados; capas médias da povoación que entran tamén á batalla contra estes modelos neoliberais".
– Houbo nesas reunións algunha consideración especial sobre a guerra? "Claro, e deu-se como unha expresión do humanismo, democrático, socialista, de bregar pola convivéncia entre os povos. Pero non só iso, porque hoxe a guerra tomou outro carácter: é a estratéxia imperialista. É a forma de realizar a acumulación capitalista nun momento de recesión económica. A saída que se lle dá á recesión en Estados Unidos: desenvolver a indústria da guerra. Despois, o mundo comeza a espiral: hai-se que armar. E aqui en Chile, non é tan asi que se autorice a compra de avións F-16, non é somente alguns avionciños máis: é parte da estratéxia dos Estados Unidos. Hai-se que opor á guerra desde todos os pontos de vista, desde o ponto de vista do desenvolvimento dos nosos povos. Exixir a redución dos orzamentos militares".
"É o segundo ano en que se se realiza este Foro. Eu non estiven o ano pasado, e é realmente impresionante. Habia máis de 14.000 delegados acreditados para participar nos centos de foros: nas universidades, en todos os recintos en Porto Alegre, que é unha cidade aberta, democrática, e que se preocupa moito do meio ambiente. Creo que vai ser declarada unha das cidades do mundo con mais áreas verdes. Unha cidade plural, onde se poden expresar os socialistas, os socialdemócratas, os liberais, os comunistas. E ademais dos delegados, habia 60.000 persoas participando. Un 10.000 mozos no Campamento Xuvenil, construído polos estudantes en traballo voluntário e con moito material reciclábel. Uns 6.000 no Campamento Campesiño. Era a diversidade, era a pluralidade, social, política, étnica, de idades, de temas... Habia que escoller onde participar. Milleiros de persoas ficaron fóra cando foi falar Chomsky". – Cal foi a experiéncia dos chilenos? "Fixemos unha experiéncia colectiva, de ir polo Comité pola Paz e Contra a Guerra de Estados Unidos. Destacaron-se os chilenos. Un dirixente sindical dos Andes interveu na sala máis grande, onde se interveu a alianza por un comércio xusto, a participación dos organismos sociais e o TLC e o ALCA. A intervención dese rapaz dirixente sindical chileno, foi extraordinária. E estivo Carlos Sánchez, dirixente da diversidade sexual; e Jaime Gajardo... Nós estivemos nun painel –aqui en Chile dirian "sobreideoloxizado– dun grande nível teórico, dos institutos de investigacións marxistas de Europa. Os temas: Capitalismo contemporáneo, Novas dominacións, Produción de alternativa, Imperialismo, Globalización, Mundialización, Contraofensiva... Neste nível está-se a mover hoxe a discusión no mundo. Nas ruas, os delegados –contaba-mo unha rapaza estudante da UC– eran interrogados pola xente sobre temas como: Arxentina, hai ou non hai crise revolucionária. A xente nova queren discutir...".
"E non só era a elaboración teórica: tamén, a coordenación para a loita. O compromiso de sair a resistir en contra do ALCA. O ALCA non pode pasar en América Latina. Habia consignas como: "hai que botar-lle máis lume á loita"... É dicer, hai unha atitude e un pensamento, no correcto sentido da palabra, radicalizado. O que significa ir á raiz dos problemas. Que non nos conten contos: se hai paro, as mulleres son discriminadas, os mozos non teñen orzamento para a educación, os povoadores non teñen casa, todo iso ten unha raiz. A contradición fundamental neste sistema segue sendo entre a burguesia e o proletariado. E imos ter un tope para avanzar, imo-nos estampinar, se seguimos coa loita reivindicativa, reivindicativa... É unha discusión moi forte... Cal é a participación da xente de esquerda nas institucións formais? Estas democrácias, como resultado da globalización, son democrácias baleiras, formais. Non podemos viver en función dos procesos eleitorais. Temos que sair das institucións, ou estar dentro delas e romper desde fóra tamén. Esa foi a grande experiéncia de Xénova, que escoitei con grande atención cando falaba a xente nova. A tendéncia en todos é ir cara a un grande proceso, a criarmos un grande fronte mundial, que en cada país terá a sua característica: unha fronte ampla, política e social. Non o social polo seu lado, non o mundo sindical por alá e o político por acá. Non: a resposta ten que ser radicalizada porque temos que ir ao fundo de onde veñen os problemas. Isto significa un salto cualitativo na resposta contra o sistema capitalista. Estes son os temas que temos que pór aqui. Todos os chilenos con quen me atopei –de distintas tendéncias, ideas–, dician o mesmo: temos que facer unha cousa asi en Chile: elevar o nível político, cultural, a comprensión. Hai ou non hai condicións obxectivas para a loita?: hai condicións obxectivas. Que é o que falta?: os elementos subxectivos. Que non son calquer cousa, non están nas nubes: son a organización, a consciéncia e a decisión de loita. Porque a crise en Arxentina mostra que nese país hai unha crise profunda, non só económica... E que é o que falta? Cal é a alternativa? Onde está a unidade, a obrigatória unidade das forzas de esquerda, revolucionárias; o papel das centrais de traballadores, que se converten, moitas delas, en colaboradores do sistema que explota os seus compañeiros de traballo? Aqui ten que haber unha crítica e unha discusión profundas dentro dos organismos sociais e sindicais". – Daquela, o seu balanzo é positivo... "Eu quero-che aqui a dicer que teño que pór-me a revisar o material, pero que veño tremendamente entusiasmada. Con máis confianza que nunca en que é posíbel a loita: a loita pola democrácia e a loita polo socialismo. Si, derrubou-se unha forma de facer socialismo, pero os povos seguen. Os povos teñen a misión histórica de seguir avanzando. O único absoluto é que todo está en movimento constante. Poderemos demorar máis ou menos, pero se volvemos a tomar, con todo o sentido novo que ten, aquel "proletários do mundo, unide-vos", hoxe debemos dicer: "unamo-nos contra a globalización", contra o sistema capitalista. Temos que ter sentido da responsabilidade ante os nosos povos, e aqui en Chile temos que tomar as iniciativas para definitivamente coordenar-nos todas as forzas, todas. Esa é a pluralidade: todos os que temos un obxectivo comun. Veño moi leda ademais, dito modestamente, polo respeito cara ao noso Partido. Ainda que nos exixen máis no plano internacional...".
"Nós participamos tamén no Foro de São Paulo, que estivo dentro do Foro de Porto Alegre, e que é o encontro dos partidos de esquerda de América Latina. Fixemos ali un grande alegato, xunto con outra xente, porque non pode haber unha separación entre o social e o político. O discurso neoliberal é o que pretende fragmentar. Agora temos confianza en nós mesmos e por iso o mundo está a construir a alternativa de resposta ao capitalismo. E aqui en Chile, sen nengun complexo: sinxelamente, ir organizar a xente. Pegar o salto en canto á sindicalización, á organización, pero con mais nível de politización".
| |||||||
 | |||||||
ÚLTIMA REVISIÓN: 15/02/2002 |
