|
Actualidade / Artigo Paula Castro-
Este tratamento informativo, ou se cadra este silencio informativo suscita varias preguntas: existe a liberdade de expresión? quen pode exercela? cal é o límite da liberdade de prensa? teñen garantido o acceso aos medios as organizacións sociais? respéctase o pluralismo?
O artigo 20 da Constitución recolle varios dereitos fundamentais como a liberdade de expresión (“a expresar e difundir libremente os pensamentos, ideas e opinións mediante a palabra, o escrito ou calquera outro medio de reprodución”), o dereito a comunicar e o dereito a recibir información veraz por calquera medio de difusión. Os contidos deste artigo da Constitución española repítense en todos os textos constitucionais “democráticos” e en textos internacionais como a Declaración Universal de Dereitos Humanos, o Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos ou a Convención Europea para a Protección dos Dereitos Humanos e as Liberdades Fundamentais, entre outros.
Tamén o artigo 20 CE consagra o dereito de acceso aos grupos sociais e políticos significativos, respectando o pluralismo, pero cinguindo ese dereito de acceso unicamente aos medios de comunicación públicos. Iso implica que só as televisións e radios públicas (non existen medios escritos públicos) teñen a obriga de garantir o acceso dos “grupos sociais e políticos significativos” e deste xeito, garantir a súa liberdade de expresión. Porén, nos medios privados a situación é ben outra. Neste caso atopámonos coa colisión de dous dereitos: a liberdade de expresión e a liberdade de prensa. A liberdade de prensa garante o dereito dun medio de comunicación privado a manter unha liña editorial concreta, que ven sendo basicamente a defensa dun determinado sistema social, político e ideolóxico. O problema aparece cando esa liña editorial entra en contradición coa liña defendida por unha organización social ‘representativa’ –en termos constitucionais– que pon en cuestión a do medio de comunicación privado. Este non sería un problema se en Galiza existiran medios de comunicación verdadeiramente plurais, ou o que é o mesmo, con liñas editoriais diversas. Pero non é o caso, máis cando se dá unha dependencia tan grande do poder económico -vía participación mesmo nos Consellos de Administración ou vía publicidade- e do poder político –a través das subvencións- ou cando a comunicación está cada vez máis concentrada en menos mans. Así, cabe lembrar que a CIG remitiu convocatoria de rolda de prensa aos principais medios de comunicación escritos, radiofónicos ou televisivos o día anterior da mesma, e un recordatorio da convocatoria o mesmo día. Malia todo, apenas obtivo cobertura ao día seguinte. La Voz de Galicia, La Región, La Opinión e Faro de Vigo (estes dous últimos do Grupo Faro), non lle adicaron nin unha liña, malia darlle un tratamento destacado á sinatura do acordo entre CCOO, UGT, CEOE e Goberno. Aínda máis, La Opinión non só non adica nin unha liña á rolda de prensa da CIG -na que estiveron presentes o secretario xeral, Suso Seixo, e o secretario confederal de Finanzas, Ramiro Oubiña- senón que, pola contra, dá dúas columnas, baixo a información do preacordo do Metal, ao conselleiro de Traballo, Ricardo Varela, para repetir os argumentos a favor da Reforma Laboral da que xa informaran o día anterior. La Región tampouco informa da rolda de prensa da CIG. Porén, El Correo Gallego é un dos que máis espazo adica: unha columna da primeira páxina de Economía, a carón da información sobre o preacordo do Metal de Pontevedra. Na última parte da columna recolle tamén a opinión da Consellaría de Traballo. Tamén o Diario de Pontevedra adica unha columna. En El Progreso merece un breve, no que dá voz ao secretario comarcal da CIG de Lugo, Xosé Ferreiro, e no Diario de Ferrol aparece outro breve sorprendentemente ubicado nunha sección fixa denominada ‘dinero&negocios’ xunto o aumento dos tipos de interese da reserva Federal de EEUU, o descenso de beneficios de Sacyr Vallehermoso, a renovación do apoio aos empresarios do Deza de Caixa Galicia e o anuncio da ministra Trujillo sobre a evolución dos prezos da vivenda. Diante desta escasa ou nula cobertura, haberá que concluír que para a CIG a liberdade de expresión non está garantida e ademais, cabe afirmar que quen pode saír nos medios de comunicación privados é quen estes deciden.
A resposta a esta cuestión deberían dala os propios directores e xefes de sección dos medios de comunicación escrita privados, que son, ao fin, quen deciden que é importante e qué non o é, a que se lle dá cobertura e a qué non, canto espazo se lle adica a unha información e onde se ubica, todo iso atendendo a unha determinada liña editorial e aos dictames das respectivas políticas empresariais. A liberdade de expresión que para a CIG non existe, tal e como quedou constatado, lévanos tamén a considerar que en moitos casos confúndese a liberdade de prensa coa liberdade de empresa. E o peor non é xa que se cubran ou non as informacións, algo que de por si debilita a un sistema que se di democrático, porque se mala é a manipulación, peor é a censura. O grave é que estes medios de comunicación vendan a imaxe de obxectivos e plurais cando a realidade demostra claramente o contrario. Neste caso a conclusión é que non hai límites á liberdade de empresa e, polo tanto, á mal entendida liberdade de prensa. Considerar o contrario sería simple inxenuidade. Ao igual que se globaliza/impón o neoliberalismo, tamén se globaliza/impón o pensamento único. Pensamento que sirve, obviamente a uns únicos intereses, que son precisamente os do neoliberalismo, ou sexa, os mesmos que se benefician con esta Reforma Laboral. E atopámonos que fronte a dereitos individuais e colectivos, como a liberdade de expresión e ou o dereito a comunicar e recibir información veraz prevalece a liberdade dos medios para difundir só aquelas informacións que consideren oportunas en función dos seus intereses.
Obviamente non. Tal é así, que a situación se repite coa convocatoria de manifestación nacional de delegados e delegadas celebrada o pasado venres 23 de xuño. El Correo Gallego dalle un breve na sección de Economía, na parte inferior dereita dunha páxina par, ou sexa, a peor ubicación posíbel para calquera información. Nin sequera o feito de terse celebrado en Compostela e de ter asistido, segundo recolle a propia información 2.500 persoas “segundo fontes da policía local” merece máis espazo ou unha simple foto cun pé. Só Diario de Pontevedra e El Progreso recollen a información incluíndo fotografía e tres columnas, o que, cando menos, é de agradecer, aínda que a cifra de participación que dan sexa inferior a da policía local, máis de mil persoas en ambos os dous casos. Diario de Ferrol volve recoller o acto como breve na sección “dinero&negocios” e outra volta se silencia a información en La Voz de Galicia, Faro de Vigo e La Opinión. A marxinalidade informativa na que sitúan á CIG os medios de comunicación escritos privados resulta abraiante. Máis se temos en conta que a CIG é unha organización social que conta, neste intre, con máis de 55.000 afiliados. Non garantir o dereito de acceso á CIG é silenciar a 55.000 homes e mulleres que maioritariamente comparten os principios que defende esta organización social. O panorama, polo tanto, é realmente grave.
Co silencio informativo, ou por falar sen ambigüidades, coa censura informativa os medios de comunicación escrita privados de Galiza están negando a propia esencia do pluralismo. Esta actitude supón substituír o dereito a recibir unha información veraz e a necesaria confrontación de ideas –que, en esencia, é o que garante o pluralismo- pola manipulación. De forma perversa substitúese o lexítimo dereito á liberdade de prensa polo de liberdade de empresa. Cabe afirmar que o pluralismo só existe cando os medios de comunicación exercen o seu papel de portavoces, tanto do discurso oficial do poder como do discurso daqueles que o cuestionan. Porén, aquí asistimos a unha realidade completamente distinta. Os medios eluden a súa responsabilidade social e defenden, por riba de todo, os seus intereses como empresas esquecendo a propia esencia dos sistemas democráticos e valeirando de contido o artigo 20 da Constitución que tanto defenden. Poderán argüír que cando hai mobilizacións en empresas, promovidas pola CIG, a información publícase, pero tamén o tratamento que se lle dá nesas ocasións sería obxecto dunha análise destas características. E agora non é o caso. |
||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
ÚLTIMA REVISIÓN: 27/06/2006 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
