Manual Básico de Economia

Caso prático

Balanzo da empresa
-
Conceito		Período 1	Período 2	Diferenza 2 - 1
Activo
Imobilizado material		90.000	116.000	26.000
	Edifícios	35.000	40.000	5.000
	Maquinária	50.000	70.000	20.000
	Mobiliário	5.000	6.000	1.000
Amortizacións		-27.000	-39.000	-12.000
Imobilizado neto		63.000	77.000	14.000
Realizábel		36.500	47.000	10.500
	Matérias primas	3.500	4.500	1.000
	Fabricación en curso	8.000	10.000	2.000
	Produtos rematados	12.000	15.000	3.000
Clientes		13.000	17.500	4.500
Dispoñíbel		500	1.000	500
	Bancos	400	900	500
	Caixa	100	100	–
Activo Total		100.000	125.000	25.000
Pasivo
Fundos próprios		30.500	75.400	44.900
Capital		15.000	45.000	30.000
Reservas		5.000	15.000	10.000
	Legal	1.000	6.500	5.500
	Voluntária	4.000	8.500	4.500
Exixíbel		69.500	49.600	-19.900
Exixíbel a longo prazo		10.000	20.000	10.000
Exixíbel a curto prazo		59.500	29.600	-29.900
	Provedores	15.000	16.000	1.000
	Créditos bancários	40.000	10.000	-30.000
	Acredores	4.500	3.600	-900
Total Pasivo		100.000	125.000	25.000

Conta de resultados
-
Conceito		Período 1	Período 2
Vendas		100.000	125.000
	Compras de matérias primas	-40.000	-50.000
Valor engadido		60.000	75.000
	Gastos de persoal	-36.000	-45.000
Marxe bruta		24.000	30.000
	Gastos externos	-10.000	-12.500
Result. activ ordinárias		14.000	17.000
	Gastos financeiros	-3.500	-2.100
Benefício antes de impostos		10.500	15.400
	Imposto de sociedades	-3.150	-4.620
Resultado neto do exercício		7.350	10.780

Cálculo de porcentaxes

A división tanto do activo como do pasivo en porcentaxes é a seguinte:

		Ano 1 %	Ano 2 %			Ano 1 %	Ano 2 %
Imobilizado		63,0	61,6		Fundos próprios	30,5	60,3
A Circulante		37,0	38,4		Exixíbel L/P	10,0	16,0
	Existéncias	23,5	23,6		Exixíbel C/P	59,5	23,7
	Realizábel	13,0	14,0
	Dispoñíbel	0,5	0,8

Unha vez calculadas as porcentaxes e analisadas, chegamos ás seguintes conclusións:

• No que atinxe á primeira condición (o activo circulante debe ser case o dobre que o pasivo circulante), para o ano 1 esta non se cumpre, xa que o activo circulante (37%) era moi inferior ás débedas a curto prazo que se situaban en torno ao 60% do total do pasivo. No ano 2, a situación vira; apesar de que o activo circulante se incrementa lixeiramente, o forte descenso das débedas a curto prazo fai que o AC sexa, cando non o dobre, moi superior ao exixíbel a curto, co cal pode considerar-se a situación como correcta.
• Con respeito á segunda condición (os capitais próprios deberán ascender ao 40 ou 50% do total do pasivo); ainda que este princípio non se cumpre no primeiro ano, no segundo, os fundos próprios alcanzan o 60% do total do pasivo. Mesmo neste caso a empresa pode considerar-se excesivamente capitalizada.

En resumo, a empresa -cos axustes que levou a cabo no segundo ano- non presenta problemas de liquidez, xa que parte das existéncias están financiadas con recursos permanentes. Ademais, presenta un escaso endebedamento segundo se desprende da segunda condición.

Representación gráfica

Ano 1
A. Fixo 63%		Fondos própios 30,5%
		Exixíbel LP 10%
		Exixíbel CP 59,5%
Existéncias 23,5%
Realizábel 13%
Dispoñíbel 0,5%

Ano 2
A. Fixo 61,6%		Fondos própios 60,3%
Existéncias 23,5%		Exixíbel LP 16%
Realizábel 14%		Exixíbel CP 23,7%
Dispoñíbel 0,8%

No gráfico anterior, ve-se con claridade o exposto anteriormente. Reflecte-se como dun ano para outro a empresa mellorou a sua situación. Mentres no ano 1 non cumpria nengunha das condicións antes expostas, no ano 2 a situación é correcta: o exixíbel a curto prazo é moi inferior ao activo circulante e os fundos próprios incluso están por riba dos límites recomendados.

Cálculo de rátios

Análise económica

Rendibilidade económica

Benefícios antes de intereses e impostos   Rendibilidade económica = x 100   Activo total

Ano 1 = 14.000 / 100.000 x 100 = 14% Ano 2 = 17.500 / 125.000 x 100 = 14%

Vemos que a rendibilidade económica non varia dun ano para outro apesar do incremento dos beneficios. Isto debe-se a que, ao mesmo tempo que aumentaron os benefícios, aumentou o activo total da empresa na mesma proporción, co cal a rendibilidade non variou ao necesitar unha cantidade maior de investimento en activo para conseguir uns benefícios maiores.

Rendibilidade financeira

Benefícios netos   Rendibilidade financeira = x 100   Capitais própios

Ano 1 = 7.350 / 20.000 = 36,75% Ano 2 = 10.780 / 60.000 = 17,96%

A rendibilidade financeira descendeu fortemente dun ano para outro. Isto vén producido pola forma de financiamento adoptada no segundo ano, xa que, como vimos anteriormente, a rendibilidade económica non variou. Efectivamente, no ano 1, a empresa financiaba-se nun 60% con recursos alleos, mentres que no ano 2 a situación vira. No primeiro ano a rendibilidade que lles sacaba a empresa aos fundos alleos investidos era superior aos gastos financeiros que lles supuña, co que esta diferenza engrosaba a rendibilidade dos capitais próprios. No segundo ano, co descenso destes recursos alleos, perdeu-se esta proporción.

Análise financeira

Garantia

Activo total Garantia =   Pasivo exixíbel

Ano 1 = 100.000 / 69.500 = 1,44 Ano 2 = 125.000 / 49.600 = 2,52

Recomenda-se que o valor deste rátio estea comprendido entre 1,5 e 2.

No caso desta empresa, ainda que no ano 1 está lixeiramente por debaixo dos límites recomendados, o cámbio de financiamento adoptado no segundo período (aumentando os fundos próprios e diminuindo as débedas) leva-nos a que a garantia que dá empresa frente aos seus acredores estea asegurada. Non existe nengun perigo de quebra.

Solvéncia

Activo circulante Solvéncia =   Pasivo circulante

Ano 1 = 37.000 / 59.500 = 0,62 Ano 2 = 48.000 / 29.600 = 1,62

Os valores que se recomendan no caso deste rátio deben estar comprendidos entre 1,5 e 2.

No caso desta empresa, no primeiro período a situación era moi crítica. A solvéncia da empresa non estaba só fóra dos límites recomendados senón que era inferior ao 1, o que significa que tiña máis débedas a curto prazo que activos cos que lles facer frente sen vender parte do imobilizado; isto implicaba suspensión técnica de pagamentos.

No segundo período, coa ampliación de capital e a conseguinte redución de débedas a curto prazo, xa está nunha situación correcta.

Tesouraria

Dispoñíbel + Realizábel Tesouraria =   Pasivo circulante

Ano 1 = 24.000 / 59.500 = 0,40 Ano 2 = 30.500 / 29.600 = 1,03

A tesouraria da empresa era insuficiente no primeiro período, coa reducción das débedas a curto prazo; no ano 2 xa non presenta problemas de liquidez.

Endebedamento

Pasivo exixíbel Endebedamento =   Pasivo total

Ano 1 = 69.500 / 100.000 = 0,69 Ano 2 = 49.600 / 125.000 = 0,39

No que atinxe ao endebedamento, ainda que era moi elevado no primeiro período, coa ampliación de capital que se fixo a posteriori, incluso pode ter capital infrautilizado.

Resumindo, a situación financeira era moi deficiente no primeiro período (salvo na garantia que a empresa lles oferecia aos seus acredores), sobre todo os índices de solvéncia e tesouraria que indicaban que a empresa podia ter dificuldades para facer frente aos pagamentos nos prazos previstos. No segundo período, a situación é correcta segundo poñen de manifesto todos os rátios.

Ciclo de maduración ou ciclo de caixa

É importante calcular o ciclo de caixa para ver como este influe na situación financeira da empresa.

1   Nº de dias de armacenamento de matérias primas = Mat. primas / compras x 365 2   Nº de dias de armacenamento de produtos en curso = Prod. en curso / vendas x 365 3   Nº de dias de armacenamento de existéncias = Existéncias / Custo das vendas x 365 4   Clientes / Vendas x 365 5   Prazo de pagamento = Provedores / compras x 365

Ano 1   Ano 2 1   3.500 / 40.000 x 365 = 31,9   4.500 / 50.000 x 365 = 32,8 2   8.000 / 40.000 x 365 = 73   10.000 / 50.000 x 365 = 73 3   12.000 / 52.000 x 365 = 84,2   15.000 / 47.000 x 365 = 116 4   13.000 / 100.000 x 365 = 47,4   17.500 / 125.000 x 365 = 51,1 5   15.000 / 40.000 x 365 = 136,8   16.000 / 50.000 x 365 = 116,8

Ciclo de Caixa = 1+2+3+4-5

Ano 1 = 31,9 + 73 + 84,2 + 47,4 - 136,8 = 99,7 Ano 2 = 32,8 + 73 + 116 + 51,1 - 116.8 = 156.1

Tanto nun ano como noutro, a empresa ten un ciclo da caixa positivo, o que quer dicer que lles paga antes aos provedores do que tarda en recuperar o investimento polo cobro a clientes; isto significa que ten que ter un bo rátio de liquidez senón quer ter problemas de pagamento nos prazos previstos e, por conseguinte, suspender pagamentos.

Dun ano para outro a situación empiorou. Xunto a un incremento no número de dias de armacenamento das matérias primas e no cobro de clientes, diminuíu o prazo que os provedores lle daban á empresa para facer frente aos pagamentos. De aí que deba axustar os prazos descritos anteriormente.

Conta de resultados
-
Conceito		Período 1	Período 2
Vendas		100.000	125.000
	Compras de matérias primas	-40.000	-50.000
Valor engadido		60.000	75.000
	Gastos de persoal	-36.000	-45.000
Marxe bruta		24.000	30.000
	Gastos externos	-10.000	-12.500
Result. activ ordinárias		14.000	17.000
	Gastos financeiros	-3.500	-2.100
Benefício antes de impostos		10.500	15.400
	Imposto de sociedades	-3.150	-4.620
Resultado neto do exercício		7.350	10.780

No que atinxe á conta de resultados da empresa, a principal variación dun ano para outro vén dado pola forte redución dos gastos financeiros, que fai que o resultado neto mellore proporcionalmente á diminución dos ditos gastos, xa que o resto dos gastos medran proporcionalmente ao incremento das vendas, co cal non afectan á variación do resultado final.

Resumindo, a situación financeira da empresa mellorou notabelmente, alcanzando unha situación satisfactória. Non obstante, o cámbio de financiamento incidiu directamente na rendibilidade dos capitais próprios, diminuindo esta.