Portada
Temas
Confederal
Sectores
Entrevistas
Opinion
Multimedia
Contacta
 
Vigo, 18/6/2008
Xornalista da CIG
Chuza Menéame del.icio.us
compartir
Entrevista ao dominicano Narciso Isa Conde

“A resposta que dá o capitalismo a súa propia crise é criar unha crise civilizatoria nos países da periferia dependente"

Rescatamos polo seu interese unha entrevista mantida co pensador dominicano Narciso Isa Conde, na que nos da a coñecer a invisibilizada realidade da República Dominicana, realizando unha radiografía da situación actual a nivel político, económico e social.

Narciso Isa Conde visitou o noso país no pasado mes de abril, con motivo das "XII Xornadas Independentistas Galegas", organizadas por Primeira Linha. Ademais aproveitou a súa estadía para participar nun acto na CIG en Ferrol e outro con afiliados á CIG da República Dominicana en Vigo.

Isa Conde participou na súa adolescencia contra a tiranía de Trujillo. Participou na revolución de abril de 1965, e na Guerra contra a invasión militar de EEUU, asumindo a representación do Partido Comunista no Comando Político da revolución, coordenado polo coronel Francisco Alberto Caamaño, presidente do goberno en armas. Sofreu cárcere, persecución e exilio durante o réxime represivo de Joaquín Balaguer.

Autor de múltiples ensaios e participante en numerosos congresos, seminarios, conferencias e eventos internacionais. Na actualidade é membro da Presidencia Colectiva da Coordenadora Continental Bolivariana (CCB) e do proxecto por unha Nova Esquerda na República Dominicana.

Zélia Garcia: Marcou dunha maneira importante para a historia da República Dominicana o que aconteceu alí no 1965?

Narciso Isa Conde: A República Dominicana viviu un longo período de contrarrevolución, cun signo de contrarrevolución imperialista, dado que o noso gran intento de levar adiante a revolución democrática popular en 1965. Nesta data deuse a resposta do pobo dominicano nunha converxencia do pobo civil cos militares democráticos e patrióticos, fronte ao golpe de Estado que se lle deu ao goberno liberal. Ese golpe de Estado anulou a Constitución de 1963, que foi a máis avanzada de toda a historia republicana desde o punto de vista social, político.

Para que se podan facer unha idea era unha constitución que prohibía o latifundio, e estaba moi inspirada na Constitución do 40 de Cuba, que serviu tamén como bandeira do 26 de xullo en Cuba, que prohibía os monopolios e oligopolios, que declaraba as terras dominicanas patrimonio do país, prohibía a súa venda aos estranxeiros, era avanzada en dereitos democráticos, e ese feito marca unha gran distorsión na historia dominicana.

Cando a revolución restablece a Constitución e o goberno de Bosch, sen Bosch porque estaba no exilio, coa presidencia do coronel Caamaño, que foi o novo líder político e militar dese proceso, e nese momento cando ten lugar a invasión das tropas norteamericanas. O vello exército que se formou durante a intervención do 16, durante toda a era da tirania de Trujillo, caia feito pedazos, mais Estados Unidos prefire re-emprazalo polo seu propio exercito; por iso eu falo dunha contrarrevolución imperialista, e que ten uns efectos que duran até agora mesmo, porque mesmo impactou a unha parte das forzas liberais, a revolución democrática foi cooptada, e hoxe por hoxe na República Dominicana, como na maioría dos países do continente está baixo a influencia e o impacto da re-colonización neoliberal.

Zélia Garcia: Que efectos tivo esta contrarrevolución e con que problemas se encontra hoxe a República Dominicana?

Narciso Isa Conde: Todo o efecto da globalización capitalista sobre o país levou a unha situación de expansión da pobreza, crecemento da marxinalidade, da exclusión, precarización do traballo, desnacionalización en maior escala de todo o que foi o patrimonio público herdado da loita contra a tiranía de Trujillo. Esa herdanza das loitas democráticas foi roubada no curso dos últimos anos, sobre todo, a partir do auxe do neoliberalismo na década dos oitenta e até principios deste novo século.

Na República Dominicana acentuouse todo o proceso de dependencia, os períodos de crecemento económico están marcados polas enormes desigualdades na distribución do ingreso e da propiedade. O patrimonio público e o patrimonio natural, incluindo as grandes riquezas naturais, as terras, praias, riquezas mineiras, foron reapropiados polo capital transnacional. Unha forte gravitación en todo o negocio de terra con vocación turística, de proxectos turísticos de grande escala, do grande capital español (Barceló, Melia) é o que vivimos na actualidade como se fora praticamente unha especie de recolonización de todo o este do país, o que remata por privatizar as praias. Constitucionalmente os dominicanos teñen dereito a súa costa e as súas praias, mais realmente iso non se da.

Zélia Garcia: Até que punto é importante o turismo e a cuestión do movemento migratorio para o país? Que outros problemas viven os dominicanos e dominicanas?

Narciso Isa Conde: Hai unha especie de construción de paraísos para o turista,e de infernos para o nacional dominicano. Todo isto acentúa o proceso migratorio. É un país que depende basicamente das remesas, dos dominicanos no exterior, sobre todo nos Estados Unidos, tamén das do Estado Español e en Europa.

Todo isto conduce tamén ao negocio da prostitución, que se xunta coa inmigración e as grandes mafias, que organizan viaxes e que configuran verdadeiros secuestros de mulleres novas (sobre isto fixéronse denuncias realmente de arrepío).

Temos ao redor de dous millóns de inmigrantes en Estados Unidos, e varios centros de miles en Europa. O principal ingreso do país, como xa dixen, son as remesas, xunto cos ingresos do turismo, que son paquetes turísticos amarrados, e a taxa de retorno é baixa.

Lavado de diñeiro, corrupción...

Por outra parte, está todo o tema do lavado do diñeiro, xa que a República Dominicana é unha ponte da droga de América do Sur cara os países desenvolvidos. As políticas antidroga están unicamente centradas en penalizar máis o consumo que outra cousa. O poder está moi conectado cos grandes "carteles", desveláronse financiamentos importantes do narcotráfico ás cúpulas políticas tradicionais. As autoridades políticas e militares están en contubernio co narcotráfico. O lavado de diñeiro dáse tamén a través da banca. E Estados Unidos, eximindo unha hipócrita política antidroga, non ataca as causas fundamentais de todo isto, xa que a sociedade de Estados Unidos é o principal mercado desta droga, e o que fan é atacar a oferta mais non reflexionar sobre a demanda. Teñen "carteles" preferidos e hai unha grande impunidade.

A corrupción ten todas as súas proxeccións: hai "carteles" da construción, coas famosas comisións, os convenios dolosos, as conexións cos grupos de narcos, o tráfico de influencias, o desfalco aos fondos do Estado.. E todo iso veu conformando as estruturas de mando deses partidos, algún deles con tradición liberal no pasado.

Zélia Garcia: Quen goberna na actualidade e quen forma parte dos grandes partidos alternantes no poder na República Dominicana?

Narciso Isa Conde: Temos un goberno de corte neoliberal, administrado por unha partitocracia claramente corrompida, un sistema político oligopolizado, con partidos tradicionais e na actualidade bipolarizado, entre o que é a cúpula do partido revolucionario dominicano, afiliado á socialdemocracia, mais mesmo sen contido socialdemócrata, e que é tamén un partido neoliberalizado e conservador. O partido da liberación dominicana de Bosch tamén sofre un proceso de dereitización, que é o que goberna na actualidade.

Os dous partidos que están alternando no poder en tempos recentes, foron fundados por Bosch, e os dous convertéronse en partidos neoliberalizados, dereitizados, corruptos.

Todo isto perverte as institucións, hai un proceso de descrimento crecente, e pode darse unha tensión significativa nas próximas eleccións. Están totalmente polarizadas e oligopolizadas estes comicios polo candidato do partido do goberno, que é o presidente, que volve outra vez ás práticas electoralistas, con todos os vicios de Balaguer, de Trujillo: endeusamento, clientelismo en gran escala, uso dos recursos do Estado...

Conexións co "escándalo Marbella"

E o partido da oposición, que é o PRD, que ten como candidato a unha das persoas que é principal conexión co escándalo Marbella, que saiu na prensa do Estado español, como un dos empresarios de áreas de construción e de bens que ten a conexión coa especulación e o negocio do caso Marbella. Non é o único, porque o caso Marbella penetra en parte da oligarquía e nos dous partidos, e até na propia embaixada dos Estados Unidos, na persoa do anterior embaixador. Todo iso foi denunciada e parece que vai quedar impune, porque non hai acción xudicial contra nada diso. Úsase nas eleccións, un contra outro, mais é que é a competencia entre o pésimo e o pior.

Recentemente, o PRD denunciou que o presidente Fernández estivo cun señor chamado Nelson Solano, que está extraditado por asuntos de droga en Estados Unidos, e a ese señor concedéronlle no período de tránsito cinco mil millóns de dólares en contratas de obras e en convenios, e ninguén explica porque se lle fai esa concesión a ese señor.

Por outra parte, o goberno responde botándolle en cara os aspectos de Marbella, a influencia que utilizaba o actual candidato no tema das obras públicas, porque el era ministro de obras públicas, o candidato a presidente do partido opositor.

Zélia Garcia: Que tipo de política é entón a que percibe a sociedade? Que características ten?

Narciso Isa Conde: É unha política que non ten encanto, nin sequera o termo da esperanza que xera a demagoxia. Está baseada nunha prática clientelista e no exercicio da política do suborno en altísima escala. Hai un proceso de gansgterización da política, do poder establecido. Escenificáronse escándalos de quebras bancarias, nas que a acción de salvamento do Estado fai que se carguen sobre a sociedade, sobre o pobo. Non cumpren a lei, senón que devolven os depósitos ás grandes fortunas feitas coa corrupción, cando a lei establece un tope para protección do estado por estas quebras bancarias.

Este é un marco no que madura progresivamente unha fase parecida á que tivo Venezuela na chamada Cuarta República: un descrédito polos partidos tradicionais, coa diferencia que na República Dominicana non logrou conformarse un referente político e social novo, con capacidade atractiva e competitiva, e que o fluxo de descontento vaia nese rego. Hai un sentimento grande de esquerda ou de cuestionamento do existente, mais aínda non ten canle de expresión.

Zélia Garcia: Fronte a esa situación, que propón a esquerda?

Narciso Isa Conde: Estamos precisamente facendo un gran esforzo de reconstrución da esquerda. Estamos desenvolvendo o proxecto de "Nova Esquerda Círculos caamañistas", que é unha recuperación da xesta de abril de 1965, que simboliza de maneira emblemática na historia recente o coronel Caamaño. Por iso falamos dun movemento caamañista nacional, que loite por unha nova democracia e un novo socialismo.

Todo isto está relacionado coa negación da democracia realmente existente, podre, corrompida e secuestrada, e pola necesidade dun novo socialismo que logre diferenciarse do que fracasou no século XX, en termos das súas esencias, socialización da economía, non simples estatalización que sabemos ao que conduce en termos de burocratización; socialización do poder, democracia participativa, control social, coxestión e autoxestión.

Todo isto nun tránsito, non se trata dun decreto este proxecto socialista, senón que temos que pasar con toda a xerencia dun capitalismo dependente a unha nova sociedade, o que implica un proceso de construción e creación.

Zélia Garcia: De que fontes teóricas toma as súas forzas esta nova esquerda?

Narciso Isa Conde: Este proceso está inspirado no debate novo que hai no continente, con diferentes fontes referenciais, a recuperación do marxismo clásico orixinal, os grandes valores que foron moi estropeados e negados, nos chamados socialismos de Europa Oriental. E tamén as novas fontes e valores: a teoloxía da liberación, das comunidades indíxenas do continente, a recuperación de Mariategui, os elementos de aporte con todo o tema do bloque histórico e os novos suxeitos sociais de Gramsci, e todo iso forma parte das nosas fontes teóricas, e de maneira moi especial, o que é o pensamento social avanzado e patriótico anti-imperialista dos próceres da independencia e do novo prócer que é Francisco Alberto Caamaño, que encabeza a xesta moi importante do século XX. E naturalmente que a evolución do seu pensamento ao final da sua vida, onde se proclama guevarista, socialista, son os elementos que estamos a recuperar, eixos fundamentais do novo proxecto en xestación, en desenvolvemento, que xa está a impactar xeracións novas.

Feminismo revolucionario

Estamos a recuperar o feminismo revolucionario, todas as concepcións negadoras do adultocentrismo, e todo isto está no noso reforzo, e pensando nun movemento político e social, non simplemente de estrutura política clásica, como o partidismo do século XX, senón tendo en conta a necesidade dunha articulación cos movementos sociais, con esa diversidade de suxeitos, que o capitalismo neoliberal veu conformando, recollendo todas as rebeldías, todas as protestas, as folgas, as mobilizacións. Pensamos que ese é o camiño que pode reconducir a unha recuperación do movemento revolucionario na República Dominicana.

Zélia Garcia: Que nivel de acumulación de forzas neste contexto vive a esquerda?

Narciso Isa Conde: A esquerda está moi fraccionada. A esquerda histórica e tradicional na República Dominicana non é diferente á de moitos países, que pasou por unha serie de vicisitudes: todo o tema da escisión ao redor de modelos e de referentes estraños, que se o prosovietismo, o prochinesismo, o proalbanesismo, a visión reduccionista e foquista do que foi a extraordinaria experiencia da revolución cubana; e realmente a esquerda histórica e os seus cadros fundamentais as veces son moi difíciles de autotransformar. Requírese unha fonda autocrítica, unha reflexión ao redor dos novos fenómenos que hai na nosa sociedade, das características que ten o capitalismo, as características do imperialismo actual.

Fíxate que mesmo a esquerda que está a facer os cambios, ven dos movementos sociais, do movemento indíxena, por iso non se ven os actores tradicionais da esquerda.

"A maior parte da esquerda está fora dos partidos"

Algúns actualízanse, como pasa cunha parte da esquerda venezuelana ou boliviana, mais por iso falamos dunha nova esquerda, porque a maior parte da esquerda está fora dos partidos. O que pasa é que ao estar fora dos partidos esta esquerda está dispersa.

As forzas xeralmente diferenciadas e alternativas son potenciais en termos de masas, e non teñen expresión directa nas estruturas partidistas actuais, é por iso que unha parte significativa dos compañeiros que vimos dunha parte da esquerda histórica decidimos facer un proceso de reformulación, autotransformación e de abrir camiños a todos eses factores de esquerda nova que están na sociedade.

Zélia Garcia: Que relación mantén a República Dominicana co pobo veciño Haití, co que comparten a illa?

Narciso Isa Conde: Hai unha inmigración haitiana moi forte, aínda non ben cuantificada, máis que debe andar entre o medio millón e o millón de persoas. O tema migratorio é resultado dunha migración con carácter de supervivencia. Asi como a poboación empobrecida dominicana emigra aos Estados Unidos e a Porto Rico unha parte, ou emigra a Europa; a poboación haitiana ten como referente migratorio habitual, dadas as dificuldades que lle puxo Estados Unidos coa súa flota naval á emigración por mar, pois optan por ir á República Dominicana.

Tradicionalmente houbo contratos semiescravos da poboación haitiana para a industria azucreira, que asentou unha poboación migrante na República Dominicana, pero na medida na que Haiti é "A Cincenta" da nosa América, o país máis empobrecido desde o punto de vista dos seus seres humanos, da súa natureza, deforestado... Os grupos dominantes e a ideoloxía imperialista fala respecto a Haití de país inviábel e de poboación superflua.

Dous países empobrecidos

A emigración historicamente económica e socialmente veñen de niveis de desenvolvemento máis baixo a niveis de desenvolvemento máis elevados. No noso caso somos dous países empobrecidos, mais Haití é super empobrecido, e a República Dominicana é un referente porque poden encontrar mellores condicións de vida, de traballo, naturalmente sometidos a procesos verdadeiramente degradantes de traballo semi escravo, de tráfico de seres humanos para traballar na construción, de atropelos, non teñen dereitos, non teñen vida sindical, non teñen nada.

Discriminación racial

A iso engádese a discriminación como problema natural que ten a súa base en que, primeiro, Haiti é unha república negra e a República Dominicana é unha república mulata, con componentes negros fortes tamén, pero como a nosa independencia do 1844 , fíxose fronte á ocupación haitiana, os historiógrafos tradicionais oligárquicos, de mentalidade dependente hispanófila, construíron toda unha ideoloxía mediante a cal o inimigo da República Dominicana é Haití, cun profundo contido racista, presentando a Haití como o demo.

Para que se fagan unha idea, aos nenos se lles asusta dicindo "pórtate ben, porque senón te vai vir comer o haitiano". Hai toda unha ideoloxía racista que os considera unha raza inferior, contaminante, que transmite todas as enfermidades, cando o que se trata é dun pobo emigrante, traballador, superexplotado, que deixa unha plusvalía no país... É forte a ideoloxia, e é que o racismo na República Dominicana se expresa a través do anti-haitianismo, que foi potenciado nos últimos anos fronte ao tema migratorio, que o queren presentar como fan tamén os racistas en Europa, como que os haitianos son os inimigos do dominicano, porque segundo esta ideoloxía serían os que lle quitan o traballo, cando do que se trata é de que o dominicano trata de evadir os traballos máis degradantes e entón o haitiano o asume, e asume todos os niveis de sobre-explotación por unha cuestión de supervivencia. Porque a nosa pobreza é pobreza, empobrecimento, mais é menor que o grao que se vive en Haití. Isto provoca tensións, tentan desviar o sentimento patriótico cara a un falso nacionalismo patrioteiro, anti-haitiano, para non centrar as cousas nos verdadeiros inimigos da patria dominicana e da patria haitiana, destas dúas nacións, que teñen que compartir obrigatoriamente unha illa e que teñen que buscar fórmulas de convivencia, cooperación e unidade, e fronte a iso o que tentan é enfrontarnos, para borrar asi o anti-imperialismo contra Estados Unidos.

Zélia Garcia: E cal é o sentir maioritario na República Dominicana sobre Cuba e que relación manteñen?

Narciso Isa Conde: A revolución cubana impacta na historia recente da República Dominicana e na illa, positivamente. É despois do triunfo da revolución cubana cando se intensifica todo o proceso de oposición contra Trujillo no noso país. A expedición patriótica de xuño de 1959 partiu de Cuba.

Aparte de todos os elementos culturais comúns, hai identidades moi profundas, e nunca tivo eco na República Dominicana a campaña anticubana, até o punto de que o propio Balaguer na súa fase máis terrorista de estado, habilmente abriu as portas de cooperación con Cuba.

Hai un gran cariño do pobo dominicano pola revolución cubana. Os lideres mundiais que o pobo dominicano máis quere son Fidel e Chávez agora, porque a xente o identifica moito con Caamaño.

Cuba: meca da saúde

Hai un fluxo de relación case diario, porque Cuba é unha meca da saúde. Cando puido ser moi solidaria nese campo si que o foi, e a moitos dominicanos e dominicanas nestes anos pois lles salvaron a vida os médicos cubanos, e iso esperta unha gran admiración. Non hai unha hostilidade de Estado cara Cuba, hai un exilio cubano vencellado a Miami moi acurralado polo sentimento nacional, e que non ten a belixerancia que ten noutros países; o ambiente non lles favorece.

Esa é a situación, na que a xente está moi pendente do que poda pasar en Cuba, neste procesos que se abren nun novo momento latinoamericano e caribeño.

Zélia Garcia: Respecto á situación do movemento obreiro na República Dominicana, hai unha grande afiliación sindical? Que sindicatos operan ali?

Narciso Isa Conde: Só o 11% da clase obreira, dos asalariados de empresa están organizados e non da mellor maneira, porque non son sindicatos clasistas, e son escasos os sindicatos que mantiveron posicións belixerantes, de defensa dos intereses, porque hai moito colaboracionismo.

Hai un sindicalismo amarelo e vello, pero mesmo o que foi progresista e clasista acomodouse moito, e non ten moito poder de convocatoria. Ten que ver con todo o problema da re-estruturación social do traballo asalariado nun país dependente e na era neoliberal.

Aparece un suxeito novo, que nos chamamos o suxeito pobo, o suxeito popular, "a pobrecía", que é a xente sen traballo, a xente con traballos precarios, temporais, os pobres da cidade, os pobres do campo, e aí si que hai loitas, e hai coordenacións populares. Todo isto conflúe no que se chama o Foro Social Alternativo, que levou adiante algunha folga xeral recente, e na que hai outras expresións de colectivos, coordenadoras, que agrupan aos traballadores non sindicados desde os seus bairros, que conflúen nas organizacións comunitarias e sociais.

Loitas sociais desde o territorio e polo custe da vida

As veces a clase obreira ten a súa sabedoría, e como ten tanta inseguridade na empresa porque o traballo é tan fráxil (se detectan o seu axir pode ser substituído facilmente, porque hai unha masa sen traballo enorme), por iso actúan máis nas loitas sociais desde o territorio, e desde o movemento social ao redor do custe da vida, dos servizos. Por iso falamos dos novos suxeitos que moitas veces conflúen con suxeitos que non son tan novos , pero que tamén teñen rebeldía de novo tipo, como todo o movemento ecoloxista, porque estamos a ser saqueados.

Zélia Garcia: Que outros temas son os que mobilizan a maior número de persoas e a estes novos suxeitos sociais?

Narciso Isa Conde: O tema da auga ten cada vez máis importancia. Agora no noso país están a promover os campos de golf, e o consumo de auga dun campo de golf é bestial, e vas polas aldeas, que teñen unhas comunicacións para o servizo de auga en precario, e para os campos de golfs non hai problemas. Estas contradicións están a xerar uns fenómenos novos e interesantes.

O tema da minaría, a privatización do sector enerxético, que foi un servizo público, a precariedade do servizo eléctrico e as altísimas tarifas, nós dicimos que pagamos apagóns caros, aínda na República Dominicana hai apagóns. Hai moitas protestas co tema enerxético, porque é a enerxía máis cara do mundo. Parte das empresas, case todas, incluídas as pequenas, tiveron que recorrer a fontes alternas, a plantas de emerxencias.

Precariedade da existencia

Estamos nun momento de enorme precariedade da existencia. As capas medias están cada vez máis empobrecidas nos seus niveis máis baixos, e loxicamente a prosperidade está moi segregada, é unha modernidade de polos. Isto vese nas propias cidades, e sobre todo na capital, rodeada dun mar de pobreza. Pasa tamén nas áreas turísticas, onde hai un grande luxo nestas áreas e a cinco quilómetros ves o empobrecimento, a depresión dos labregos.

Zélia Garcia: Existe unha relación entre estes novos movementos sociais e as loitas dos labregos?

Narciso Isa Conde: Danse as protestas nas comunidades suburbanas e rurais como comunidade. O movemento pola terra baixou e baixou porque o campo se está a despoboar, pola emigración cara as cidades, coa formación dos grandes cintos da miseria, e outra pola emigración exterior.

Aparecen por momentos loitas pola terra. Está exposto o tema da loita pola terra urbana, enormes cantidades de familias que están a vivir en terreos non propios, que son propiedade do estado ou de grandes ricos, que especulan coa terra urbana, ocúpanse os terreos, desalóxanos pola forza e loitas dese estilo. No campo tamén se vive unha loita polos baixos prezos que se lles pagan aos produtores.

Movemento contra o Tratado de Libre Comercio

Agora comezou o movemento pola cuestión do Tratado de Libre Comercio, e é que dentro desta lóxica neoliberal a República Dominicana asinou o ano pasado o TLC con Estados Unidos e América Central. O TLC está chamando a afondar no empobrecimento agropecuario e de zonas industriais medias.

A estimación que se fixo a través de estudos e que iso vai implicar nun prazo non moi longo a supresión dun millón de empregos, porque a propiedade agraria media, pequena, e parte da grande, produtores de arroz, de feixóns, de polo, de porco, de leite van quebrar, porque non poden competir sen protección arancelaria. Estados Unidos ten unha produción alimenticia subsidiada en altísimo grao, ten tecnoloxía máis avanzada, un alto nivel de produtividade, e o tratado de libre comercio é unha falacia. É a competencia entre desiguais, e sabemos o que pasa nese caso. A industria manufactureira do calzado está en vías de desaparecer, de móbeis, e a través desa vía tamén se vai producir un grande número de desempregos. Aí ven unha confrontación de carácter social, que é o mesmo que está a pasar en México co TLC.

Zélia Garcia: De que xeito inflúe na economia do país a dependencia de institucións financeiras externas, como o Banco Mundial ou FMI?

Narciso Isa Conde: Temos un país sometido a un pago brutal da débeda externa, máis da terceira parte do orzamento nacional se dedica a pagar a débeda externa, e ás veces chega até o 40% e mesmo até o 50%. Unha débeda que nunca diminúe, que se paga, e continúa a medrar. O FMI intervén cando lle peta a economía dominicana, cos acordos "stand by", todo os programas de axuste estrutural do banco mundial, coas privatizacións e as transnacionalizacións.

A resposta que da o capitalismo central a súa propia crise é criar unha crise da existencia, crise civilizatoria nos países da periferia dependente, e até nos países subordinadas e nacións subordinadas no mesmo centro. Eu creo que as desigualdades que se notan no Estado español coas nacionalidades oprimidas é notorio. Iso está moito máis potenciado no caso do Caribe, no caso de América Central ou América Latina, en xeral.

Zélia Garcia: Están a ter consecuencias todas estas novas medidas de presión sobre a vida das xentes xa empobrecida de por si?

Narciso Isa Conde: Todo isto o que está provocando esta nova onda de cambios é unha toma de conciencia e a perda de influencias, debilitando os resortes de dominación política dos Estados Unidos, e Estados Unidos tenta compensar co sobredimensionamento a través da súa forza militar, como superpotencia militar, e aqui ven o tema das bases militares, as súas manobras, os programas de guerra, a súa acción contra Venezuela, Ecuador, o rol que xoga o rexime de Uribe en Colombia, pretendendo crear unha especie de Israel nesa zona, nunha zona de grande efervescencia social e de cambios.

Zélia Garcia: Por último, que alianzas encontra esta nova esquerda dominicana en América Latina?

Narciso Isa Conde: Somos solidarios con todas esas novas loitas que se están a dar, coas loitas bolivarianas, a reforma en Ecuador, en Bolivia, que tamén estamos nesa tradición solidaria con Cuba, contra o bloqueo, e inclúe no noso caso do movemento revolucionario a solidariedade con todas as rebeldías, as armadas, as zapatistas, as das FARC.

As FARC foron estigmatizadas dun xeito horroroso, pero as FARC son un movemento político-militar, un movemento insurxente, que non ten diferencias esenciais nos termos de contido, co que foi o Frente de Liberación de Vietnam, ou o que pasou no Salvador. Nós coñecemos de perto este movemento e cremos que son das reservas que ten esta nosa América para dar esa pelexa contra a intervención militar dos Estados Unidos.

cig.prensa@galizacig.com