Portada
Temas
Confederal
Sectores
Entrevistas
Opinion
Multimedia
Contacta
 
Vigo, 26/4/2011
Chuza Menéame del.icio.us
compartir

“As persoas sen ideoloxía política participan menos nas loitas sindicais porque se deixan enganar polos medios de comunicación”

José Fernández Balboa, secretario xeral da Construción, Mobles e Madeira de París da Confédération Générale du Travail (CGT)
“Nacín en Outar de Pregos, no municipio ourensán do Bolo, en 1956. Cando tiña sete anos emigro xunto aos seus pais a Francia fuxindo da situación económica, social e política. No ano 75 regreso para facer o servizo militar. Daquela xa militaba politicamente: participaba en manifestacións contra o fascismo, en solidariedade cos xulgados no Proceso de Burgos... Oito anos despois cásome e volvo marchar. Paso do sector do metal á construción, e en canto teño oportunidade preséntome ás eleccións sindicais. Escolléronme delegado e fun secretario do comité de empresa até 1992. Nese ano pasei a formar parte do estrutura do sindicato como liberado e posteriormente como asalariado. No 95 fun elixido secretario xeral da Construción, Mobles e Madeira de París e membro da comisión executiva da CGT”.

Cando se inicia a súa militancia política e sindical?

Sempre fun de esquerdas e comecei a militar no Partido Comunista Francés. No ano 92 creamos unha célula de empresa na construción onde tiñamos 300 afiliados/as. Fun escollido secretario da célula polo partido, labor que desenvolvín até que o PCF comezou a perder implantación social.

Que marca o inicio deste declive?

Ao meu entender prodúcese tras a chegada de Robert Hue á secretaría nacional, que abandona o contexto propio do partido e ábrelle as portas a comunistas asimilados, o que provoca que os verdadeiros militantes perdan confianza na organización. Obviamente, tamén afectou moito o derrubamento do bloque comunista do leste.

Cal é situación actual do partido?

Nas últimas eleccións cantonais volveu recuperar espazo electoral, pasando do 3% dos votos que chegou a ter ao 7% actual. Pero aínda estamos moi lonxe do 25% de hai 30 anos. A delicada situación política e económica que atravesa Francia está a provocar un incremento dos apoios e permítelle recuperar moitos militantes que tiña perdido.

Que papel xogou o PCF nas mobilizacións contra os recortes sociais do Goberno francés?

O PCF sempre estivo á fronte das protestas contra as reformas laborais que supoñían unha clara perda de dereitos, nomeadamente o atraso da idade de xubilación. Tamén incidiu na denuncia dos verdadeiros culpábeis da crise e reclamou que os seus responsábeis tiñan que pagar as consecuencias, non a clase traballadora, que foi unha vítima.

E no caso da CGT? 

O noso sindicato foi o primeiro que se levantou contra a crise porque tivo moi claro dende o principio que a súa orixe tivo lugar no sistema financeiro por culpa do gran capital. A nosa reivindicación partía da base de que non podía ser a maioría social a que pagase os pratos rotos. A CGT e o PCF foros os primeiros en chamar á mobilización, a convocar folgas e manifestacións, contra os grandes capitalistas para defender o futuro de Francia e o doutros países en perigo como Irlanda ou Greza. A resposta francesa foi un exemplo en toda Europa. Francia, e sobre todo a CGT, foi sempre o escaparate do sindicalismo mundial. Fomos unha das primeiras organizacións en combater todas as inxustizas e iniciar a guerra contra o capitalismo. Cando nos decatamos de que esta crise fora produto do capital pensamos que non podiamos quedar coas mans nos petos e comezamos a organizar unha resposta para que os distintos pobos do mundo se concienciaran de que esta é unha loita que toda a clase obreira ten que levar adiante. Trátase dunha batalla dobre: por unha parte contra as reformas internas que aplica cada un dos países e pola outra contra os distintos organismos internacionais, como o FMI, Banco Central Europeo...

Como foi o impacto da crise e de que xeito definiría a situación económica e política do país?

A crise afectou case por igual a todos os sectores, aínda que se notou menos que no Estado español. Na actualidade temos 2.700.000 desempregados/as oficiais, aínda que a realidade é que son máis do dobre, xa que o Goberno francés maquilla as cifras con cursos de formación e reciclaxe profesional. Se a isto lle sumamos as persoas en situación de precariedade ou os que están a piques de rematar os subsidios o número achégase aos oito millóns de persoas.

A nivel político o que estamos a vivir é unha auténtica catástrofe. Estamos gobernados por un pequeno Napoleón, por un guerreiro que nos levou a estar en guerra contra tres países: Afganistán, Libia e Iraq. É un fascista que non dubidou en lanzar mensaxes ao electorado de extrema dereita, que agora síntese defraudado e utilizado e volveu apoiar ao Fronte Nacional de Le Pen e a súa filla.

A economía tampouco está mellor porque a pesar de ser a cuarta potencia mundial hai moita miseria. A ver que sucede nas eleccións presidenciais de 2012, aínda que a esquerda que pode ter opcións non é unha esquerda real, e menos se o Partido Socialista presenta o candidato que pretende, que é o director xeral do Fondo monetario Internacional. Son sei que políticas de esquerdas podería aplicar cando está ao servizo do capital e mata de fame á metade do planeta.

Cales foron as reformas máis negativas que impuxo o Goberno de Sarkozy?

A ampliación da idade de xubilación. Até 1993 en Francia había que traballar 37,5 anos para ter a xubilación completa e podías xubilarte entre os 60 e os 65 anos. A partir dese ano o goberno conservador amplía a 40 anos e de 2008 a 2012 a 41 anos. O que significa que dende o 93 até agora temos que traballar catro anos e medio máis e a idade de xubilación pasou de 60 a 62 anos e de 65 a 67 para as persoas que non completaron a vida laboral. Isto é especialmente grave en sectores como o da construción, onde a esixencia física é moi alta. Estivemos dous anos organizando mobilización e ao final non conseguimos cambiar nada, pero demostróuselle ao Goberno francés que aínda hai forza no país para saír á rúa.

Cre que ao tratarse dunha crise global son necesarias respostas globais?

A CES conseguiu organizar manifestacións europeas, que chegaron a Bruxelas. Pero creo que non tivemos capacidade para frear as reformas porque faltou contundencia. As mobilizacións non foron masivas e non se seguiu o exemplo de Grecia, onde se rebelou a xente nova, os estudantes, porque chegaron a unha situación crítica. Todos seguimos o que sucedía alí pero a dinámica non se trasladou a outros países, o que tivese axudado a cambiar a situación actual.

Como ve o futuro das loitas proletarias?

A clase traballadora quedou moi afectada despois destas loitas porque supuxeron un esforzo moi grande que logo non se viu recompensado. Tivemos dúas negociacións: unha a da reforma da Seguridade Social e outra a da xubilación complementaria, que é privada. Nesta segunda fase xa non houbo manifestacións porque os sindicatos atopámonos que era moi difícil mobilizar á xente despois do sucedido coa primeira reforma, que non fomos quen de cambiar. Perdéronse moitas enerxías e moitos cartos. Atopámonos nunha etapa de descenso na afiliación porque a perda de dereitos frustra os traballadores/as. Xa non estamos ao ataque, senón nunha situación á defensiva orientada a manter os dereitos adquiridos en lugar de reivindicar novas prestacións. Penso que é algo común en toda Europa.

Non sei se as organización sindicais poderán parar o que está a suceder. Deberían ser os partidos políticos de esquerdas, as políticas de esquerdas, os que teñen que parar esta perda de dereitos. Tiña que haber unha revolta total, pero é impensábel mentres a xente teña o básico para vivir. A maioría ten medo a levantarse porque non quere perder o seu posto de traballo. No caso de Galiza a CIG foi a única central sindical que tivo o valor de opoñerse, mentres os sindicatos estatais negociaron e firmaron a xubilación aos 67 anos.

Que nivel de afiliación sindical hai en Francia?

A afiliación sindical no Estado francés non chega ao 8%, sumando o sector público e o privado, o que a sitúa nunha das porcentaxes máis baixas de Europa. A esta situación chegouse porque a clase obreira deixouse ir e foi perdendo dereitos que conquistara con moito esforzo. Hai que ter claro que un sindicato é unha organización de homes e mulleres que traballan e non poden baixar os brazos, teñen que estar en loita constante. Pero o desemprego e a precariedade fixeron que se deixasen ir e perderan capacidade de mobilización, o que supuxo aínda unha maior perda de dereitos.

Produciuse tamén unha campaña de desprestixio contra os sindicatos como a que protagonizou a ultradereita española despois da folga xeral do 29 de setembro?

Si, pero non é nada novo. A patronal sempre incide en cuestións como a dos liberados/as, dicindo que os seus compañeiros/as teñen que traballar para eles e cousas polo estilo. Con isto pretender enfrontar e desmobilizar á clase obreira. Hoxe en día fano máis entre os franceses autóctonos e os emigrantes. Dividen para crear diferenzas e ter unha reserva de man de obra barata.

Cre que as centrais sindicais están a facer o esforzo necesario para comunicar o seu labor?

Si que se fai, pero moitas veces os traballadores/as móvense por intereses persoais. Aqueles que non están politizados teñen moita dificultade para entender e participar nas loitas sindicais porque se deixan enganar polos medios de comunicación, que están ao servizo do capital e do Goberno, que non deixa de ser o voceiro da patronal.

Cales son as principais reivindicacións sindicais no sector da construción na actualidade?

Até hoxe eran as xubilacións, como noutro tempo foi o horario de traballo. Sarkozy aumentou a idade da xubilación e pretende volver a cando se traballaban 40 horas semanais en lugar das 35 actuais. Temos que estar moi vixilantes porque se non se regula o horario semanal é moi difícil controlar o mensual e as horas complementarias. Sería volver a traballar de sol a sol. Na actualidade trabállase un total de 151,67 horas mensuais. A partir de aí podes traballar as horas que queiras, pero teñen que pagarchas: das 36 ás 39 un 25% máis; das 39 ás 43 un 50%; e das 43 ás 48 un 200% máis. O que eliminaron foi o cuarto de hora do bocadillo pola mañá e os 10 minutos para lavar as mans ao remate da xornada. É moi difícil avanzar en dereitos porque a represión sindical é constante, pero os obreiros dánse conta que nas empresas onde estamos organizados hai mellores condicións laborais.

cig.prensa@galizacig.com