Portada
Temas
Confederal
Sectores
Entrevistas
Opinion
Multimedia
Contacta
9/3/2011
Chuza Menéame del.icio.us
compartir
O pobo existe

O pobo desaparecera. Filósofos, políticos, analistas: en Occidente todos concordaban no aburguesamento das clases traballadoras, aínda que só fose polos gloriosos anos do Estado do benestar propio das nosas sociedades desenvolvidas. En canto aos países en vías de desenvolvemento, estaba claro que, sometidos como estaban a ditaduras férreas nutridas por Occidente, o seu estancamento case catatónico era a garantía dunha orde mundial moi conveniente.

Pobos árabes

Dous acontecementos crebaron as nosas sólidas convicións. Primeiro, o espertar auténtico de tres pobos árabes que lograron o abraiante resultado de botar a un par de ditadores cos seus cómplices, de acantoar a un tirano tolo, de aterrorizar a uns cantos máis e de minar as bases de réximes corrompidos esixindo eleccións libres en nome da democracia. Un pobo enfurecido pero non violento, aburado pola miseria e a sede de liberdade, nunha loita que funde as diferenzas de clase e de relixión. A historia de Tunisia, de Exipto e de Libia non terminou; pero comezou ben.

 Na democracia, en cambio, parecía inútil buscar o pobo e esperar que se expresase: para iso tiña representantes, uns partidos convertidos, segundo Juan I. Macua, en axencias de colocación, unha caste dirixente elixida -é verdade- e pagada en principio para falar no seu nome. Con iso, a acción democrática parecía reducida ao proceso electoral. Toda procura inqueda ou sentimental do colectivo que se agrupaba baixo ese nome terminaba na noite dos tempos: 1789, a Comuna de París, Garibaldi, Steinbeck, as grandes folgas... E con todo, segundo unha sondaxe feita pola revista Philosophie, fronte ao que xa se chama en democracia “a crise da representación”, o 66% dos franceses declárase favorábel a que cidadáns “por sorteo”, como en Atenas, compoñan comités populares para controlar a acción dos elixidos locais. E que unha lei sexa revisada automaticamente se unha manifestación dun millón de persoas o pide.

 E entón, malia o case boicot ou desinterese da información, chéganos unha nova de Islandia: en 2008, en plena crise financeira, o pobo, os cidadáns, baixaron á rúa. Moito se razoou sobre a crise, así como sobre a actitude desvergoñada das organizacións financeiras nacionais e internacionais que se fixeron co mango e coa tixola, como dixo Iñaki Gabilondo, e chégase sempre á mesma constatación: os que han de pagar a nota non son os culpábeis. Son a xente.

Pobo islandés

 En Islandia, illa de 317.000 habitantes, co Parlamento (Althing) máis vello do mundo (ano 930), o pobo decidiu non pagar. Todos os bancos islandeses se portaron moi mal. En particular Landsbanki, cuxa filial Icesave, con taxas de xuros de ata o 6%, atraera en cinco meses 10.000 millóns de dólares ingresados por 300.000 británicos e bo número de holandeses, depósitos non cubertos polo fondo islandés de garantía. Este pobo de pescadores axiña se viu a mercé dos banqueiros de negocios, dunha banca central e un Goberno ebrio de éxito financeiro. Islandia foi o primeiro país en sucumbir á crise financeira. En poucos días, os seus tres bancos principais, Kaupthing, Landsbanki e Glitnir, esfarelábanse.

 Cando tivo lugar a previsíbel quebra de Icesave, Londres e A Haia apresuráronse a reembolsárllela aos seus cidadáns, correndo con iso un tupido veo sobre a nulidade total das súas autoridades de control. Logo, ambos os países pasaron a factura a Reykjavik: 4.000 millóns de euros (2.700 os británicos e 1.300 os holandeses), a 15 anos e uns xuros do 5,5%. Ao principio, o Parlamento islandés nacionalizou os tres bancos, cousa que provocou a fuxida dos seus directivos e, medorento de ver denegado o seu acceso á Unión Europea, promulgou unha lei sobre o reembolso. Constatando que a suma esixida significaría o pagamento de 100 euros mensuais durante oito anos para cada un dos habitantes da illa, un vasto movemento de opinión e manifestacións obrigaron o presidente islandés a refugar a ratificación da lei e sometela a un referendo, o resultado do cal foi unha sorpresa: o 93% dos islandeses votaron contra o reembolso. Desde entón, o problema está en suspenso.

 A pesar da nova oferta de reembolso da débeda co 3% de xuros e pagamentos aprazados deica 2046, aceptada esta vez polo primeiro ministro islandés, Reino Unido e Holanda só poden esperar un rexeitamento masivo. “Os cidadáns de Islandia serán chamados ás urnas para votar este novo acordo cos Gobernos británico e holandés”, declarou o presidente Olafur Grímsson, que en marzo de 2010 se aledou do rexeitamento masivo ao plan anterior, ao que el tamén se opuxo.

 Este procedemento debería dar que pensar tanto aos dirixentes como aos expertos en democracia. Ao mesmo tempo, os islandeses decidiron cambiar a Constitución. Desde mediados de febreiro, 35 cidadáns electos á marxe de todos os partidos traballan sobre un novo texto, baseado na separación da Igrexa e o Estado, a nacionalización dos recursos naturais e a clara separación entre poderes executivo e lexislativo. Deben entregar o texto antes do próximo verán.

 

[Artigo tirado do xornal ‘Público’, do 6 de marzo de 2011]

cig.prensa@galizacig.com